AB ve ABD, bölgedeki eski dengeleri tekrar kurmaya çalışacak, Rusya’nın elde ettiği üstünlüğü kolayca bırakmasını düşünmek hata olur.
Gürcistan’ın 8 Ağustos’ta ‘ayrılıkçı’ Güney Osetya’yı Tiflis’e bağlamak için giriştiği ‘Anayasal düzeni yeniden sağlama operasyonu’ Kafkasya’daki dengeleri yerinden oynattı. Rusya’nın sert karşılığıyla başlayan savaşın hedefi sadece Tiflis değildi. Büyük bir askeri güçle Tiflis’e ilerleyen Rusları, Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin 6 maddeden oluşan ön mutabakat anlaşması durdurdu. Sarkozy önce Moskova’ya ardından da Tiflis’e kabul ettirdi ateşkesi. Ardından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Moskova-Tiflis hattında mekik diplomasisine geçti. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, Başbakan Vladimir Putin ile Gürcü lider Mihail Saakaşvili Türkiye’nin bu girişiminden memnun olduklarını açıkladı. Erdoğan eli boş gitmedi bölgeye. Ankara’nın geliştirdiği ‘Kafkas İttifakı’ projesini sundu taraflara. Ancak uzmanlar kısa vadede bu şekilde bir projenin hayata geçirilmesini çok da mümkün görmüyor. Çünkü oynadığı kumarı kaybeden, iç ve dış desteğini yitiren Saakaşvili’nin ilk seçimlerde iktidardan ayrılması bekleniyor.
SAVAŞTAN EN KAZANÇLI ÇIKAN RUSYA OLDU
Rusya, 4 gün süren savaşta Gürcistan’a karşı kullandığı aşırı güçten dolayı ‘saldırgan bir ülke’ olarak tanımlansa ve ekonomik dengesini bozsa da, ‘en kazançlı’ çıkan taraf oldu. En önemli kazançlarında biri, yeniden süper güç olma yolunda olduğunu kanıtladı. Karşı çıktığı BTC’ye ve alternatif enerji hatlarının güvende olmadığını hissettirdi. Güney Osetya’yı Gürcü askerlerinden temizlediği, ‘barış gücü’ adı altında askerî varlığını arttırdığı bir gerçek. Kosova’nın bağımsızlığının ardından ABD ve NATO karşısında zayıflayan kırmızı çizgilerini yeniden güçlendirdi bir bakıma. Ukrayna ile Gürcistan’ın NATO üyeliklerini zorlaştırırken, ABD’nin Kafkasya’da kendisine karşı kullandığı en güçlü kartını masadan kaldırdı. Savaşın hemen sonrasında Rus lider Medvedev’in, Gürcistan’ın ayrılıkçı bölgelerinden Abhazya’nın lideri Sergey Bağapş ile Güney Osetya lideri Eduard Kokoeti’yi Moskova’da ağırlayıp, bağımsızlıklarını desteklediğini söylemesi önemliydi. Moskova bu hamleyle hem enerji havzası ve hatlarıyla önem kazanan Kafkasya’daki nüfuzunu arttırdı, hem de Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü zora soktu. Bu bağlamda uzun dönemde iki bölgenin Kosova gibi bağımsızlığını kazanma ihtimali arttı.
WASHİNGTON’A YENİ FIRSATLAR DOĞDU
Washington hâlâ, ‘Gürcistan’ın seçilmiş hükümetinin yanındayız ve Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü destekliyoruz’ söylemini sürdürüyor, ancak Kafkasya’daki en güvenilir müttefikini kaybettiğini kendisi de kabulleniyor. Bu onun için önemli bir kayıp; ama bu kaybı kazanca dönüştürmenin yolunu buldu. Irak işgalinden sonra üzerine kalan ‘emperyalist’ ve ‘yayılmacı’ sıfatlarını Rusya’ya yüklemeye çalışıyor. İkinci kazancı ise uzun süredir planladığı ‘Doğu Avrupa füze savunma sistemi’nin kurulmasında haklı olduğunu hem Doğu Avrupa ülkelerine hem de kendi kamuoyuna gösterme fırsatı. Bu kazançlara Bağımsız Devletler Topluğu’ndan bir devleti daha (Gürcistan) koparmayı başarması da eklenebilir.
TİFLİS, PİRİNCE GİDERKEN BULGURDAN OLDU
Bir de madalyonun diğer yüzü var: Savaşın en çok kaybedeni. Bu hiç şüphesiz Tiflis yönetimi. En başta anayasal olarak kendine bağlı olan Abhazya ve Güney Osetya’nın kontrolünü kaybetti. Zaten sorunlu olan ekonomik gidişatı daha kötü durumda bugün. Şimdi yıkılmış kentlerle, kaybettiği 2 bin vatandaşının hüznüyle ve mülteci sorunuyla karşı karşıya. BM’ye göre; yerinden olanların sayısı yüz bine ulaştı. İç politik kırılma kısa vadede giderilecek gibi değil. Belki savaş şimdilik bitti ama çarpışma diplomasi ve hukuk alanında daha sert sürecek.
Son tahlilde, sebep her ne olursa olsun, Kafkasların dengesinin bozulduğu bir gerçek. Güney Osetya ile Gürcistan’ın savaşı, kendilerine zarar verse de büyüklere kazanç olarak döndü. AB, AGİT, bölgedeki eski dengeleri yeniden kurmaya çalışıyor; ancak Rusya’nın elde ettiği üstünlüğü kolayca kaybetmesini düşünmek yanlış olur. Pandora’nın kutusu Moskova lehine açıldı bir kere, kapatabilene aşk olsun!
