Bul kocayı al parayı!
Yazımızın başlığı kimilerine komik gelebilir ancak mesele maalesef ciddi. Reform yasasının 1 Ekim 2008'de yürürlüğe girecek hükümlerinde, evlenme niyetinde olan ve dul aylığı alan kadınlarımızı üzecek düzenlemeler bulunuyor. Şu anda dul aylığı alan kadınlara evlenmeleri durumunda SSK'dan 24 aylık, Emekli Sandığı'ndan ise 12 aylık tutarında çeyiz yardımı yapılmakta. Ancak bu uygulama 1 Ekim 2008'de kaldırılıyor ve sadece yetim aylığı alan kızlara 24 aylık tutarında çeyiz yardımı yapılacak.
Diğer taraftan sadece SSK'da uygulanmakta olan evlilik toptan ödemesiyle de evlenen kadına emekliliğe dair primlerinin yarısı toplu olarak ödenmekte. 1 Ekim'de bu uygulama da kaldırılmaktadır. Bu aralar münasip bir koca adayı bulmuş veya teklif almakta olanlara tavsiyemiz, evlenmeye niyetleri var ise en geç 30 Eylül'de nikahlarını kıydırsınlar.
1 Ekim'den önce yapmanız gereken 4 şey!
Reform yasası SSK'lı ve Bağ-Kur'lular için birtakım hak kısıntıları getirmektedir. Ancak bazı hak kayıplarından korunmak için hâlâ vakit var ve bu konuda dört tane tavsiyemiz var;
1- Yukarıda da belirttiğimiz üzere evlenmek isteyen dullarımız 1 Ekim'den önce nikahlarını kıydırsınlar.
2- Askerlik borçlanması yapmak isteyenler en geç 30 Eylül'de dilekçelerini versinler. Zira kişinin SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu oluşuna göre değişmekle birlikte borçlanma tutarı %30 ila %50 civarında artacak.
3- Yurtdışı borçlanması yapmak isteyenler yine en geç 30 Eylül'de dilekçelerini versinler. Aksi halde şu an aylık yaklaşık 130 YTL olan borçlanma bedeli 207 YTL'ye çıkacak.
4- SSK'da şu an dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartlardan biri de 900 gün prim ödemesi ve bu süre askerlik veya yurtdışı borçlanma ile tamamlanabiliyor. 1 Ekim'den sonra borçlanarak 900 güne tamamlama imkanı kalkacağından, bu durumda olan dul ve yetimlerin de borçlanma dilekçelerini en geç 30 Eylül'de vermeleri gerekiyor.
Okur sorularına cevaplar...
Soru:
Cevap: Sayın Gülbağ, prim affı şu ana kadar ödenmeyen borçlara uygulanmaktadır. Siz borcunuzu aftan önce ödediğiniz için maalesef aftan yararlanamayacaksınız.
Soru:
Cevap: Sayın Karabulut, siz 3920 günle emekli olacaksınız. Aylığınız hesaplanırken 1 Ekim'den önceki kısım eski sisteme göre, sonraki kısım yeni sisteme göre hesaplanacaktır. Yeni yasada SSK'lı çalışanların kayıplarını kısmen telafi etmek üzere düzenlemeler yapılmıştır. Yeni yasadan kaybınız olacaktır ancak bu kayıp cüzi miktardadır.
Soru:
Cevap: Sayın Başarı, 47 yaşınızı ve 5450 günü doldurarak 2018 yılında emekli olursunuz. Ancak 2018'den 3,5 yıl önce isteğe bağlıdan çıkarak işçi statüsüne geçmeniz gerekir. Aksi halde bugünkü Bağ-Kur şartlarına tabi olarak 2023 yılında 7200 günle emekli olabilirsiniz. Bildirilmeyen çalışmalarınız için bulunduğunuz ilin SGK müdürlüğüne şikayette bulunun.
SSK'ya isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödüyorum. Şu an 1660 günüm var. Yeni yasaya göre ne zaman emekli olurum? Geçmiş zamanda çalıştığım işyerinden eksik bildirim var. Bunun için ne yapmam gerekiyor? A. Başarı. Şu an 2500 gün primim var. Özürlü olarak çalışmaktayım. Reform yasası ile özürlü aylığımda bir azalma olacak mı? D. Karabulut. Son prim affından önce Bağ-Kur borcumu faiziyle birlikte ödedim. Şimdi, ödediğim borcun affa uğrayan kısmını geri alabilir miyim? M. Gülbağ.
Sadettin ORHAN /Bugün
